Hangi yağ kullanılır?
Bir seramik ya da tuğla fabrikasında hammadde kırıcı ve öğütücülerden geçer, karıştırılır, şekillendirilir, kurutulur ve fırında pişirilir. Bu hattın her aşamasında farklı bir yağlama ihtiyacı vardır. Ortak düşman ise kil ve kaolin tozudur: ince ve aşındırıcı olan bu toz yağa ve grese karıştığında rulmanları, dişlileri ve hidrolik bileşenleri hızla aşındırır.
Tuğla hatlarında yükün en ağır olduğu nokta vakumlu ekstrüder ve onu tahrik eden redüktördür; burada şoklu yüke dayanıklı EP katkılı dişli yağı gerekir. Seramik karo üretiminde ise yüksek basınçla çalışan hidrolik presler öne çıkar ve hidrolik yağının temizliği en az viskozitesi kadar önemlidir.
Fırın tarafında tünel fırın vagonlarının tekerlek rulmanları ve rulolu fırınların rulo yatakları sürekli yüksek sıcaklığa maruz kalır. Bu noktalarda sıradan genel amaçlı gres kısa sürede erir, sertleşir ya da kurur; sıcaklık aralığı ekipmana uygun yüksek sıcaklık gresi kullanılır. Basınçlı hava ise kalıp temizliğinden pnömatik valflere kadar pek çok noktada kullanıldığı için kompresörler de bakım planına dahil edilmelidir.
İlgili ürünleri ISO VG 320, ISO VG 46, Sıcaklık Gresi, Lityum Kompleks ve Vidalı kategorilerinde inceleyebilirsiniz. Konunun ayrıntıları için endüstriyel dişli yağı seçimi yazımıza bakabilirsiniz.
Seçim tablosu
| Ekipman | Önerilen yağlayıcı | Not |
|---|---|---|
| Ekstrüder ve karıştırıcı redüktörü | EP katkılı endüstriyel dişli yağı (çoğunlukla ISO VG 220-460) | Viskoziteyi redüktör etiketinden alın. |
| Hidrolik karo presi | Aşınma önleyici hidrolik yağı (ISO VG 46 veya 68) | Filtrasyon ve yağ temizliği kritiktir. |
| Tünel fırın vagonu, rulo yatakları | Yüksek sıcaklık gresi | Sıcaklık sınırını ürün veri sayfasından kontrol edin. |
| Konveyör, elevatör ve fan rulmanları | Lityum kompleks EP gres (NLGI 2) | Tozlu ortamda düzenli greslenir. |
| Hava kompresörü | Vidalı kompresör yağı | Kompresör üreticisinin sınıfına uyun. |
Yağlama planı nasıl kurulur?
- Hattaki bütün yağlama noktalarını ekipman ekipman listeleyin: redüktörler, hidrolik üniteler, rulmanlar, zincirler ve kompresörler.
- Her nokta için üreticinin istediği yağ sınıfını, viskoziteyi ve gres tipini kılavuzdan çıkarın.
- Aynı sınıftaki ihtiyaçları birleştirerek ürün çeşidini azaltın; böylece yanlış yağ konma ihtimali düşer.
- Tozlu bölgelerdeki havalandırma tapalarını ve keçeleri kontrol edin; gerekirse filtreli havalandırma kullanın.
- Gresleme sıklığını ve miktarını yazılı hâle getirin, sıcak bölgelerde aralıkları kısaltın.
- Büyük redüktör ve hidrolik sistemlerde yağ analiziyle değişim zamanını durum takibine bağlayın.
Nelere dikkat edilmeli?
- Toz girişi: Kil tozu yağın en büyük kirleticisidir. Yağ eklerken kapları ve huniyi temiz tutun, açık kapta yağ bekletmeyin.
- Gres karışımı: Farklı sabun tipindeki gresler birbiriyle uyumsuz olabilir. Gres değiştirirken eski gresi mümkün olduğunca temizleyin.
- Fırın sıcaklığı: Gresin damlama noktası tek başına çalışma sıcaklığını göstermez; üreticinin verdiği çalışma aralığını esas alın.
- Hidrolik sızıntı: Preslerde sızan yağ hem kaybı hem de yangın ve kayma riskini artırır; hortum ve rakorları düzenli kontrol edin.
- Atık yağ: Kullanılmış yağlar ve yağlı bezler tehlikeli atıktır; lisanslı toplayıcıya teslim edilmelidir.
Ne sıklıkla değiştirilir?
Redüktör ve hidrolik yağlarının değişim aralığı ekipman kılavuzunda çalışma saati olarak verilir. Tozlu ve sıcak ortamda yağ daha hızlı kirlenip yaşlandığı için yağ analizi en güvenilir yöntemdir. Fırın bölgesindeki rulmanlarda gresleme aralığı genellikle diğer bölgelerden daha kısadır; kesin süre için rulman ve fırın üreticisinin talimatına bakın.
Önemli: Kesin seçim için ekipmanınızın kullanım kılavuzunda veya üretici bakım talimatında yazan yağ sınıfını esas alın.
Sık Sorulan Sorular
Tuğla ekstrüderi redüktörüne hangi yağ konur?
Çoğunlukla EP katkılı mineral ya da sentetik endüstriyel dişli yağı kullanılır. Viskozite redüktörün boyutuna, devrine ve ortam sıcaklığına göre ISO VG 220 ile 460 arasında değişebilir; doğru değer redüktör etiketinde ve kılavuzda yazar.
Seramik karo presinde hangi hidrolik yağı kullanılır?
Genellikle aşınma önleyici katkılı HM/HLP sınıfı hidrolik yağı kullanılır; viskozite çoğunlukla ISO VG 46 veya 68'dir. Yüksek basınçlı servo ve oransal valflerde yağ temizliği çok önemlidir, bu yüzden filtre değişimlerini aksatmayın.
Fırın vagonu tekerleklerine normal gres sürülür mü?
Önerilmez. Genel amaçlı lityum gresler yüksek sıcaklıkta erir veya kuruyarak koruma özelliğini kaybeder. Çalışma sıcaklığına uygun yüksek sıcaklık gresi seçilmeli ve sıcaklık sınırı ürün veri sayfasından kontrol edilmelidir.
Tozlu ortamda gres ne işe yarar?
Gres yağlamanın yanında keçe gibi davranarak tozun rulmana girmesini zorlaştırır. Düzenli greslemede taze gres, kirlenmiş eski gresi dışarı iter; bu yüzden tozlu bölgelerde gresleme aralığı kısa tutulur.
Kompresör yağı yerine hidrolik yağı kullanılabilir mi?
Kullanılmamalıdır. Kompresör yağları yüksek sıcaklıkta oksidasyona ve karbon oluşumuna karşı özel olarak formüle edilir. Kompresörünüzün kılavuzunda yazan yağ sınıfını kullanın; ayrıntılar için kompresör yağı seçimi yazımıza bakabilirsiniz.
