Hangi yağ kullanılır?
Kamyon ve çekicilerde arka aks diferansiyeli, motorun ve şanzımanın çoğalttığı torku tekerleklere ileten son halkadır. Bu akslarda kullanılan hipoid dişliler, kayarak temas eden diş yüzeyleri nedeniyle çok yüksek basınç ve sıcaklığa maruz kalır. Yağın görevi, bu yüzeyler arasında yırtılmayan bir film tutmak ve aşırı basınç (EP) katkılarıyla metal metale teması önlemektir.
Ağır vasıta akslarında genellikle API GL-5 performans seviyesinde dişli yağı istenir. Viskozite seçiminde iklim ve yük belirleyicidir: 85W-140 kalın yapısıyla sıcak iklimde, ağır yükte, dağlık ve şantiye kullanımında güçlü bir yağ filmi sağlar. 80W-90 birçok aks için standart seçimdir. 75W-90 ise soğukta daha kolay akar ve uzun yol filolarında yakıt tasarrufu amacıyla tercih edilebilir.
Bazı akslarda tekerlek göbeklerinde ayrıca planet dişli redüktör bulunur ve bunlar da yağ ister. Aks üreticileri yağı kendi onay listeleriyle tanımlar; kılavuzda bir onay kodu yazıyorsa, yalnızca SAE sınıfına bakarak seçim yapmak yeterli değildir.
İlgili ürünleri 85W-140, 80W-90 ve 75W-90 kategorilerinde inceleyebilirsiniz. Konunun ayrıntıları için API GL-4 ve GL-5 farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Seçim tablosu
| Kullanım | Uygun viskozite | Not |
|---|---|---|
| Sıcak iklim, ağır yük, dağlık yol | 85W-140 | Kalın film; soğuk havada akışı yavaştır. |
| Genel kamyon ve otobüs aksı | 80W-90 | Birçok aks için kılavuzda yer alır. |
| Uzun yol, geniş sıcaklık aralığı | 75W-90 (çoğunlukla sentetik) | Soğuk çalıştırmada daha hızlı yağlar. |
| Göbek redüktörlü aks | Üreticinin istediği dişli yağı | Göbekler ayrı doldurulup kontrol edilir. |
| Eski tip, EP katkısız istenen kutular | SAE 90 / SAE 140 düz dişli yağı | Yalnızca kılavuz istiyorsa kullanılır. |
Nasıl seçilir ve değiştirilir?
- Aks plakasından veya kılavuzdan aks modelini, istenen API sınıfını, viskoziteyi ve varsa üretici onayını öğrenin.
- Aracı düz zemine alın ve yağın akıcı olması için kısa bir sürüşle ısıtın.
- Önce doldurma tapasını, ardından boşaltma tapasını açarak yağı boşaltın; tapa mıknatısındaki metal birikintisini kontrol edin.
- Varsa göbek redüktörlerini de işaretli konuma çevirerek boşaltın.
- Yeni yağı doldurma deliğinin alt kenarına kadar doldurun; göbeklerde işaret çizgisine uyun.
- Tapaları yeni contalarla takın, birkaç gün sonra sızıntı ve seviye kontrolü yapın.
Nelere dikkat edilmeli?
- Kılavuzdaki onay: Aks üreticisinin onay kodu yazıyorsa bu kodu taşıyan yağı seçin; aynı SAE sınıfı tek başına yeterli değildir.
- Kilitli diferansiyel: Kavramalı kilit veya kendinden kilitli sistem varsa sürtünme düzenleyici gerekip gerekmediğini kılavuzdan kontrol edin.
- Soğuk iklim: 85W-140 soğukta geç akar; ilk kalkışta yetersiz yağlama riski için kış koşullarında üreticinin önerisine göre daha düşük sınıf seçilebilir.
- Havalandırma: Aks havalandırma kapağı tıkalıysa iç basınç artar ve keçelerden yağ kaçar.
- Atık yağ: Kullanılmış dişli yağını lisanslı atık yağ toplayıcısına verin; cilde uzun süre temas ettirmeyin.
Ne sıklıkla değiştirilir?
Kamyon akslarında değişim aralığı kullanım tipine göre çok değişir: uzun yol filolarında aralık uzun, şantiye ve dağıtım araçlarında belirgin biçimde kısa tutulur. Ayrıca yeni veya revizyon görmüş akslarda ilk değişim daha erken istenebilir. Kesin aralık için aks ve araç üreticisinin bakım planını esas alın.
Önemli: Kesin seçim için aracınızın kullanım kılavuzunda veya servis bilgisinde yazan yağ sınıfını ve onayını esas alın.
Sık Sorulan Sorular
85W-140 ile 80W-90 arasındaki fark nedir?
85W-140 sıcakta daha kalın bir film verir ve ağır yükte koruma sağlar; soğukta ise daha yavaş akar. 80W-90 daha geniş bir kullanımda standart seçimdir.
Kamyon diferansiyeline GL-4 yağ konur mu?
Hipoid dişli akslar genellikle GL-5 ister. GL-4 bu yük altında yeterli EP korumasını vermeyebilir; kılavuzu esas alın.
Diferansiyel yağı ile şanzıman yağı aynı mı?
Çoğu ağır vasıtada değildir. Manuel kamyon şanzımanları senkromeç yapısına uygun ayrı yağ ister; aks yağı şanzımana konmamalıdır.
Diferansiyelden uğultu geliyorsa yağ değiştirmek yeter mi?
Yağ seviyesinin düşük ya da yağın bozulmuş olması uğultu yapabilir. Ancak dişli ve rulman aşınmasında yağ değişimi sesi gidermez; muayene gerekir.
85W-140 kışın kullanılabilir mi?
Ilıman iklimde kullanılabilir. Çok soğuk bölgelerde üreticiler genellikle 80W-90 veya 75W-90 önerir; kılavuzdaki sıcaklık tablosuna bakın.
Göbek redüktörlerine de aynı yağ mı konur?
Çoğu aksta aynı yağ kullanılır, ancak bazı üreticiler farklı yağ ister. Kılavuzdaki göbek yağı bilgisini kontrol edin.
Mineral 85W-140 yerine sentetik 75W-90 kullanılabilir mi?
Aks üreticisi sentetik 75W-90'ı onay listesinde gösteriyorsa kullanılabilir; bazı filolar yakıt tasarrufu ve uzun değişim aralığı için bu yolu seçer. Onay yoksa, özellikle ağır yük ve sıcak iklimde çalışan araçlarda kılavuzdaki sınıftan ayrılmamak daha güvenlidir.
