Hangi yağ kullanılır?
Pnömatik kırıcı, kaya delici ve havalı tabanca gibi basınçlı havayla çalışan aletlerde, hava hattındaki yağlayıcıya (yağdanlık) konan pnömatik alet yağı veya kaya delici (rock drill) yağı kullanılır. Kaya delici ve kırıcılarda ortam sıcaklığına göre çoğunlukla ISO VG 46, 100 veya 150; küçük havalı el aletlerinde ise daha ince yağlar (çoğunlukla ISO VG 32 civarı) tercih edilir.
Kaya delici yağları, yüksek darbe yükü altında metal yüzeylerde kalabilmesi için yapışkanlık artırıcı ve aşırı basınç katkıları içerir. Basınçlı havadaki nemle karşılaştığında pas oluşmasını önler ve havayla birlikte alete taşınan ince sis halinde bile yağlama yapar. Motor yağı veya hidrolik yağı bu darbe yüküne ve neme karşı aynı korumayı sağlamaz.
Ürünleri pnömatik sistem yağları kategorisinde bulabilirsiniz. Hava kaynağını oluşturan kompresör için vidalı kompresör yağlarına bakabilirsiniz.
Seçim tablosu
| Alet / koşul | Önerilen yağ | Not |
|---|---|---|
| Kırıcı ve delici, soğuk ortam | Kaya delici yağı, ISO VG 46 | Soğukta yağlayıcıdan rahat akar. |
| Kırıcı ve delici, normal ve sıcak ortam | Kaya delici yağı, ISO VG 100 | En yaygın kullanım. |
| Büyük delici, çok sıcak ortam | Kaya delici yağı, ISO VG 150 | Üretici izin veriyorsa. |
| Havalı tabanca, somun sökücü, taşlama | Pnömatik alet yağı (ince) | Bazı aletler her kullanım öncesi giriş ağzından birkaç damla ister. |
| Pnömatik silindir ve valfler | Üreticinin önerdiği hafif yağ veya yağsız çalışma | Yağsız çalışmak üzere tasarlanan sistemlere yağ verilmez. |
Nelere dikkat edilmeli?
- Yağlayıcı ayarı: Hat yağlayıcısının damla ayarını üreticinin değerine göre yapın. Az yağ aşınma ve pas, fazla yağ ise egzozda yoğun yağ sisi yapar.
- Su: Basınçlı havadaki yoğuşma suyu yağı yıkar. Hava hattındaki su ayırıcıyı ve tankın tahliyesini düzenli boşaltın.
- Kış koşulları: Çok soğukta kalın yağ yağlayıcıdan akmaz; ortam sıcaklığına uygun viskozite seçin.
- Depolama: Uzun süre kullanılmayacak alete, saklamadan önce birkaç damla yağ verip kısa süre çalıştırmak içini pastan korur.
Ne sıklıkla kontrol edilir?
Hat yağlayıcısının seviyesi her vardiya başında kontrol edilmeli ve azaldıkça tamamlanmalıdır. Yağlayıcı haznesi ve filtre, kir ve su birikmesine karşı periyodik olarak temizlenmelidir. Aletin kendi bakım aralıkları kullanım saatine göre üretici kılavuzunda verilir.
Önemli: Kesin seçim için ekipmanınızın kullanım kılavuzunda veya üretici bakım talimatında yazan yağ sınıfını esas alın.
Sık Sorulan Sorular
Pnömatik kırıcıya hangi yağ konur?
Hava hattındaki yağlayıcıya kaya delici (rock drill) yağı konur. Ortam sıcaklığına göre çoğunlukla ISO VG 46 veya ISO VG 100 seçilir; kesin değer için üreticinin önerisine bakın.
Havalı alete motor yağı konur mu?
Önerilmez. Motor yağları havadaki nemle karşılaştığında aynı pas korumasını sağlamaz ve yapışkanlığı darbe yükü için yetersiz kalabilir. Pnömatik alet veya kaya delici yağı kullanın.
Kaya delici yağının özelliği nedir?
Darbe altında metal yüzeyde kalmasını sağlayan yapışkanlık katkıları, aşırı basınç katkıları ve nemli havada pası önleyen katkılar içerir. İnce sis halinde taşındığında da yağlama yapar.
Yağlayıcıya ne kadar yağ verilmeli?
Alet üreticisinin önerdiği damla ayarı esas alınır. Egzozda yoğun yağ sisi fazla yağın, aletin kuru ve paslı çalışması az yağın işaretidir.

