Hangi yağ kullanılır?
Un fabrikasında buğday temizleme, tavlama, öğütme ve eleme aşamalarından geçer. Valsli değirmenlerin yatakları, plansifterlerin eksantrik rulmanları, helezonlar, kovalı elevatörler ve pnömatik taşıma fanları tesisin başlıca yağlama noktalarıdır. Ortam unlu ve tozludur; un tozu yağa karıştığında hamur gibi bir tortu oluşturur ve rulmanların ömrünü kısaltır.
Un insan gıdası olduğu için ürünle tesadüfi temas ihtimali bulunan noktalarda NSF H1 kayıtlı gıda uyumlu yağlayıcılar tercih edilir. Bu, gıda güvenliği yönetim sistemlerinin de beklediği bir uygulamadır. Ürünle temas riski olmayan, kapalı redüktör ve kompresörlerde ise standart endüstriyel yağlar kullanılabilir.
Yem fabrikalarında en zorlu nokta pelet presidir. Kondisyonerden gelen buharlı ve sıcak yem, kalıp ve merdane rulmanlarını yüksek sıcaklık, nem ve ağır yükle aynı anda zorlar. Bu rulmanlar çok sık greslenir ve suya, sıcaklığa dayanıklı, yüksek yük taşıyan bir gres gerektirir.
İlgili ürünleri Lityum Kompleks, Gıda Uyumlu Yağlar, ISO VG 220, Sıcaklık Gresi ve Vidalı kategorilerinde inceleyebilirsiniz. Konunun ayrıntıları için gres seçimi yazımıza bakabilirsiniz.
Seçim tablosu
| Ekipman | Önerilen yağlayıcı | Not |
|---|---|---|
| Vals ve plansifter rulmanları | EP gres; ürün temas riski varsa NSF H1 gres | Unlu ortamda keçe kontrolü önemlidir. |
| Pelet presi merdane ve ana rulmanları | Yüksek sıcaklığa ve suya dayanıklı EP gres | Gresleme aralığını pres üreticisi belirler. |
| Elevatör, helezon ve karıştırıcı redüktörleri | EP katkılı dişli yağı (sıklıkla ISO VG 220) | Etiketteki viskoziteye uyun. |
| Ürünle temas edebilecek mekanizmalar | NSF H1 kayıtlı yağ veya sprey | Kayıt belgesini ürün sayfasında kontrol edin. |
| Hava kompresörü ve pnömatik sistem | Vidalı kompresör yağı | Su tahliyesini düzenli yapın. |
Yağlama planı nasıl kurulur?
- Tesisi bölgelere ayırın: ürünle temas riski olan bölgeler ve olmayan bölgeler.
- Temas riski olan bölgelerde kullanılacak yağlayıcıların NSF H1 kaydını belgeleyin ve listeye işleyin.
- Pelet presi, vals ve redüktörler için üreticinin istediği gres tipini ve yağ viskozitesini kılavuzdan çıkarın.
- Gıda uyumlu ve standart yağları ayrı yerde saklayın, gresörleri ve kapları etiketleyin.
- Gresleme miktarını ve sıklığını yazılı talimata dönüştürün; fazla gresin ürüne damlamasını önleyin.
- Yağlama kayıtlarını tutun; denetimlerde hangi noktaya hangi ürünün konduğu sorulabilir.
Nelere dikkat edilmeli?
- Karışık stok: Gıda uyumlu yağla standart yağın aynı gresörden basılması H1 uygulamasını anlamsız hâle getirir; ekipmanları ayırın.
- Fazla gres: Fazla gres keçelerden taşar, un tozunu tutar ve ürüne karışma riskini artırır. Önerilen miktarı aşmayın.
- Pelet presi sıcaklığı: Merdane rulmanlarında gres kesilirse rulman kısa sürede hasar görür; otomatik gresleme varsa pompayı ve hatları kontrol edin.
- Toz patlaması: Un ve yem tozu yanıcıdır. Rulman ısınması bir tutuşma kaynağı olabilir; ısınan rulmanı ihmal etmeyin.
- H1 sınırı: H1 kaydı tesadüfi teması kapsar; yağlayıcının ürüne doğrudan katılabileceği anlamına gelmez.
Ne sıklıkla yağlanır?
Pelet presi merdane rulmanları en sık greslenen noktadır; aralık pres üreticisinin talimatında vardiya veya saat olarak verilir. Vals ve plansifter rulmanları daha uzun aralıklarla greslenir. Redüktör yağları kılavuzdaki çalışma saatine göre değiştirilir; büyük redüktörlerde yağ analizi değişim zamanını doğru belirlemeye yardım eder.
Önemli: Kesin seçim için ekipmanınızın kullanım kılavuzunda veya üretici bakım talimatında yazan yağ sınıfını esas alın.
Sık Sorulan Sorular
Un fabrikasında NSF H1 yağ zorunlu mu?
Ürünle tesadüfi temas ihtimali olan noktalarda H1 kayıtlı yağlayıcı kullanmak gıda güvenliği sistemlerinin genel beklentisidir. Hangi noktaların bu kapsama girdiğini tesisinizin gıda güvenliği planı belirler; ayrıntılar için gres seçimi yazımızdaki bilgilere de bakabilirsiniz.
Pelet presine hangi gres kullanılır?
Yüksek sıcaklığa, suya ve buhara dayanıklı, yüksek yük taşıyan EP gres kullanılır. Bazı pres üreticileri belirli bir baz yağ viskozitesi ve kıvam ister; kılavuzdaki gres şartnamesini esas alın.
Yem fabrikasında gıda uyumlu yağ gerekir mi?
Hayvan yemi üretiminde de yem güvenliği kuralları uygulanır. Ürünle temas riski olan noktalarda H1 kayıtlı yağlayıcı kullanmak iyi bir uygulamadır; kesin gereklilik için tesisinizin yem güvenliği planına bakın.
Elevatör redüktörüne hangi yağ konur?
Çoğunlukla EP katkılı endüstriyel dişli yağı kullanılır. Viskozite redüktörün tipine ve ortam sıcaklığına bağlıdır; etiketteki ISO VG değerine uyun. Konunun ayrıntıları endüstriyel dişli yağı seçimi yazımızda.
Un tozu yağa karışırsa ne olur?
Un tozu yağı ve gresi koyulaştırıp tortuya dönüştürür, yağ kanallarını tıkayabilir ve aşınmayı artırır. Keçeleri ve havalandırma tapalarını sağlam tutmak, düzenli greslemeyle kirli gresi dışarı atmak bu sorunu azaltır.
Kompresörde gıda uyumlu yağ gerekir mi?
Basınçlı hava ürünle doğrudan temas ediyorsa, örneğin pnömatik taşıma veya ambalajlamada, kompresör yağından gelen buhar ve damlacık ürüne ulaşabilir. Bu durumda filtrasyon önlemleri ve gerekirse H1 kayıtlı kompresör yağı gündeme gelir; kararı tesisin gıda güvenliği planı ve kompresör üreticisi birlikte belirler.
