Hangi yağ kullanılır?
Derin delik delme, delik boyunun çapın çok katı olduğu işlemlerdir. Gun drill (tek ağızlı matkap) sisteminde yağ takımın içindeki kanaldan gönderilir ve talaş, takım gövdesindeki V oluk boyunca geri taşınır. BTA sisteminde ise yağ takımın dışından verilir ve talaş, delik takımının içinden dışarı atılır. Her iki yöntemde de yağ, talaşı uzak mesafeden dışarı taşıyacak basınç ve debide verilmelidir.
Bu işlemlerde kesme sıvısının üç görevi vardır: kesici kenarı yağlamak, deliğin duvarına sürtünen kılavuz pedlerinde sürtünmeyi ve yapışmayı azaltmak, ısıyı ve talaşı uzaklaştırmak. Kılavuz pedlerinde oluşan yüksek temas basıncı nedeniyle derin delik delmede çoğunlukla EP katkılı saf (suyla karışmayan) kesme yağları tercih edilir.
Derin delik yağları genellikle düşük viskozitelidir; böylece dar kanallardan yüksek debiyle akar ve talaşla birlikte kolayca geri döner. Bazı BTA uygulamalarında yüksek konsantrasyonlu emülsiyonlar da kullanılabilir; bu karar tezgah ve takım üreticisinin önerisine göre verilmelidir. Yanlış sıvı seçimi kendini çoğunlukla kısa takım ömrü, kılavuz pedlerinde sıvanma ve kötü delik yüzeyi olarak gösterir.
İlgili ürünleri Saf Kesme ve Emülsiyon kategorilerinde inceleyebilirsiniz. Konunun ayrıntıları için metal işleme sıvıları yazımıza bakabilirsiniz.
Seçim tablosu
| Durum | Önerilen sıvı | Not |
|---|---|---|
| Gun drill, çelik ve alaşımlı çelik | Düşük viskoziteli EP katkılı saf kesme yağı | Viskoziteyi tezgah üreticisi belirler. |
| BTA / STS, büyük çaplı delik | EP katkılı saf kesme yağı | Yüksek debi ve iyi filtrasyon gerekir. |
| Paslanmaz çelik ve zor işlenen alaşımlar | Yüksek EP performanslı saf kesme yağı | Takım üreticisinin önerisine bakın. |
| Bakır, pirinç ve alüminyum | Renkli metale uygun (lekelemeyen) saf kesme yağı | Aktif kükürt bazı metallerde leke yapabilir. |
| Tezgah ve takım izin veriyorsa | Yüksek konsantrasyonlu emülsiyon | Konsantrasyonu refraktometreyle izleyin. |
Nasıl seçilir?
- Tezgah üreticisinin önerdiği yağ tipini ve viskozite aralığını kılavuzdan öğrenin.
- İşlenen malzemeyi belirleyin; renkli metallerde lekelemeyen yağ seçin.
- Takım üreticisinin kesme sıvısı önerisini kontrol edin; bazı takımlar belirli sıvılarla daha uzun ömürlüdür.
- Pompanın basınç ve debi değerlerinin delik çapına uygun olduğunu doğrulayın.
- Filtrasyon sistemini kontrol edin; ince talaş ve metal tozu yağda dolaştıkça delik yüzeyini çizer.
- Yağ sıcaklığını takip edin; ısınan yağ incelir ve yağlama ile ölçü hassasiyeti etkilenir.
Nelere dikkat edilmeli?
- Yağ sisi ve yangın: Yüksek basınçta saf yağ sis oluşturur. Kapalı kabin, sis emiş sistemi ve uygun yangın söndürme önlemleri gerekir.
- Suyla karışma: Saf kesme yağına su veya bor yağı karışmamalıdır; tezgah değişiminde sistemi temizleyin.
- Kızak yağı kaçağı: Tezgahtan sızan kızak ve hidrolik yağı kesme yağını seyreltir; sızıntıları giderin.
- Cilt teması: Uzun süreli cilt teması tahriş yapabilir; eldiven ve uygun iş kıyafeti kullanın, yağlı bezleri cepte taşımayın.
- Atık yönetimi: Kullanılmış kesme yağı ve yağlı talaş tehlikeli atıktır; lisanslı toplayıcıya teslim edin.
Ne sıklıkla değiştirilir?
Saf kesme yağları doğru filtrasyonla uzun süre kullanılabilir; eksilen miktar tamamlanır. Değişim zamanını yağın viskozitesindeki değişim, kirlilik, koku ve işleme kalitesindeki bozulma belirler. Düzenli yağ analizi yaptırmak, gereksiz değişimi ve geç kalınmış değişimi önler.
Önemli: Kesin seçim için ekipmanınızın kullanım kılavuzunda veya üretici bakım talimatında yazan yağ sınıfını esas alın.
Sık Sorulan Sorular
Derin delik delmede neden saf kesme yağı kullanılır?
Kılavuz pedlerinde yüksek temas basıncı oluşur. EP katkılı saf yağlar bu basınçta yağ filmini korur, yapışmayı ve takım aşınmasını azaltır; delik yüzeyi de daha düzgün çıkar.
Gun drill için bor yağı kullanılabilir mi?
Bazı uygulamalarda yüksek konsantrasyonlu emülsiyonla çalışılır, ancak gun drill işlerinde çoğunlukla saf yağ tercih edilir. Tezgah ve takım üreticisinin önerisini esas alın; emülsiyon kullanımı için bor yağı karışım oranı yazımıza bakabilirsiniz.
Derin delik yağının viskozitesi neden düşüktür?
İnce yağ dar kanallardan yüksek debiyle akar, talaşı kolay taşır ve filtreden rahat geçer. Çok kalın yağ basınç kaybını artırır ve talaş tahliyesini zorlaştırır.
Yağ sıcaklığı neden önemlidir?
Isınan yağ incelir, yağlama gücü ve iş parçasının ölçü kararlılığı etkilenir. Birçok derin delik tezgahında yağ soğutucu bulunur; tank sıcaklığını tezgah üreticisinin önerdiği aralıkta tutun.
Derin delik yağı ne zaman değiştirilir?
Belirli bir takvim yoktur. Viskozite değişimi, su veya yabancı yağ karışımı, kötü koku ve yüzey kalitesinde düşüş değişim zamanının işaretleridir; yağ analiziyle karar vermek en doğrusudur.
Delik yüzeyi neden çizik çıkıyor?
En sık neden yağda dolaşan ince talaş ve metal tozudur; filtre yetersizse bu parçacıklar kılavuz pedleriyle duvar arasında sürüklenir. Filtreyi, yağ debisini ve kılavuz pedlerinin durumunu kontrol edin; yağlama gücü düşük bir yağ da aynı sonucu doğurabilir.
