Hangi fren hidroliği kullanılır?
Binek araçların büyük çoğunluğunda DOT 4 fren hidroliği kullanılır. Daha eski araçlarda DOT 3, yüksek performanslı veya ABS/ESP sistemi için düşük viskozite isteyen araçlarda ise DOT 5.1 istenebilir. Hangisinin kullanılacağı genellikle fren hidroliği haznesinin kapağında ve araç kılavuzunda yazar.
DOT sınıfları ABD standardı FMVSS 116'ya göre belirlenir ve temel farkları kaynama noktasıdır. Fren yaparken ısınan hidrolik kaynarsa sistemde buhar kabarcıkları oluşur ve pedal boşa basar. Bu nedenle kaynama noktası yüksek olan hidrolik daha fazla güvenlik payı sağlar.
DOT 3, DOT 4 ve DOT 5.1 glikol esaslıdır ve birbiriyle karışabilir. DOT 5 ise silikon esaslıdır; diğerleriyle karıştırılmamalıdır ve yalnızca onun için tasarlanmış sistemlerde kullanılır. Ürünleri DOT 4 fren hidrolikleri, DOT 3 ve DOT 5.1 kategorilerinde inceleyebilirsiniz.
Karşılaştırma tablosu
| Sınıf | Kuru kaynama noktası (en az) | Islak kaynama noktası (en az) | Not |
|---|---|---|---|
| DOT 3 | 205 °C | 140 °C | Eski araçlar; glikol esaslı. |
| DOT 4 | 230 °C | 155 °C | Günümüz binek araçlarının çoğu. |
| DOT 5.1 | 260 °C | 180 °C | Glikol esaslı; DOT 3/4 ile karışabilir. |
| DOT 5 | 260 °C | 180 °C | Silikon esaslı; diğerleriyle karıştırılmaz. |
"Islak" kaynama noktası, hidroliğin belirli oranda nem çektikten sonraki değeridir. Glikol esaslı hidrolikler zamanla havadaki nemi çeker ve kaynama noktaları düşer; bu yüzden eski hidrolik, sınıfı ne olursa olsun daha az güvenlidir.
Nelere dikkat edilmeli?
- Bir alt sınıfa inmeyin: DOT 4 isteyen araca DOT 3 konmamalıdır. Kılavuz izin veriyorsa üst sınıf (ör. DOT 4 yerine DOT 5.1) kullanılabilir.
- Kapalı kutu: Açılmış hidrolik nem çeker. Kutuyu iyi kapatın, uzun süre açık kalmış hidroliği kullanmayın.
- Boya: Glikol esaslı fren hidroliği araç boyasına zarar verir; dökülürse hemen bol suyla temizleyin.
- Debriyaj sistemi: Hidrolik debriyajların çoğu fren haznesiyle aynı hidroliği kullanır. Mineral yağ isteyen sistemler istisnadır; bunlara fren hidroliği konmaz.
- Seviye düşüşü: Balatalar aşındıkça hazne seviyesi biraz düşer. Hızlı düşüş ise sızıntı belirtisidir ve hemen kontrol edilmelidir.
Ne sıklıkla değiştirilir?
Glikol esaslı fren hidroliği için yaygın uygulama, kilometreden bağımsız olarak yaklaşık 2 yılda bir değişimdir. Bazı üreticiler farklı aralık belirtebilir. Servislerde nem ölçer veya kaynama noktası test cihazıyla hidroliğin durumu ölçülebilir. Pedal süngerimsi hissettiriyorsa ya da uzun yokuş inişlerinde fren zayıflıyorsa hidrolik kontrol ettirilmelidir.
Önemli: Kesin seçim için aracınızın kullanım kılavuzunda veya servis bilgisinde yazan yağ sınıfını ve onayını esas alın.
Sık Sorulan Sorular
DOT 3 ile DOT 4 karışır mı?
İkisi de glikol esaslı olduğu için karışabilir, ancak karışımın kaynama noktası daha düşük olanınkine yaklaşır. En doğrusu sistemi araç kılavuzundaki sınıfla tamamen yenilemektir.
DOT 4 yerine DOT 5.1 kullanılır mı?
Genellikle evet; DOT 5.1 de glikol esaslıdır ve kaynama noktası daha yüksektir. Yine de bazı sistemler belirli bir viskozite ister, bu nedenle kılavuzu kontrol edin.
DOT 5 ile DOT 5.1 aynı şey mi?
Hayır. DOT 5 silikon esaslıdır ve glikol esaslı DOT 3, DOT 4, DOT 5.1 ile karıştırılmamalıdır. DOT 5.1 ise glikol esaslıdır ve bunlarla uyumludur.
Fren hidroliği neden 2 yılda bir değişir?
Glikol esaslı hidrolik zamanla nem çeker; nem arttıkça kaynama noktası düşer ve sert frenlemede pedalın boşa basma riski artar. Ayrıca nem, sistemdeki metal parçalarda korozyona neden olabilir.
