Hangi yağ kullanılır?
Rulman yağlamasında kullanılan ürün yağ değil grestir. Elektrik motoru, fan, pompa, konveyör, tekerlek ve genel makine rulmanlarının çoğunda NLGI 2 kıvamında, lityum veya lityum kompleks sabunlu, mineral yağ esaslı ve EP (aşırı basınç) katkılı gres kullanılır. Bu gres türü, geniş uygulama aralığıyla "genel amaçlı rulman gresi" olarak bilinir.
NLGI sınıfı gresin sertliğini gösterir. NLGI 2 tereyağı kıvamına benzer ve çoğu rulmanda standarttır. NLGI 3 daha serttir; dikey monteli rulmanlarda, yüksek devirli elektrik motorlarında ya da yağın akma eğilimi olan yerlerde tercih edilir. NLGI 1 ve 0 daha yumuşaktır ve merkezi gresleme sistemlerinde kullanılır. Ayrıntılar için gres seçimi rehberimize bakabilirsiniz.
Sabun tipi gresin sıcaklık dayanımı ve su direncini belirler. Lityum gres genel amaçlı ve ekonomiktir; yaklaşık 120 °C'ye kadar dayanır. Lityum kompleks gres daha yüksek sıcaklığa (genellikle 150 °C civarına kadar) dayanır ve su ile yük direnci iyidir. Çok yüksek sıcaklık için poliüre, kalsiyum sülfonat veya sentetik esaslı özel gresler gerekebilir. Bu aralıklar genel kabul görmüş yaklaşık değerlerdir; ürünün kendi veri sayfası esastır.
Ürünlere ulaşmak için EP rulman gresleri, lityum kompleks gresler ve yüksek sıcaklık gresleri kategorilerine bakabilirsiniz.
Seçim tablosu
| Uygulama / koşul | Önerilen gres | Not |
|---|---|---|
| Genel elektrik motoru, normal sıcaklık | NLGI 2, lityum veya lityum kompleks | Motor üreticisinin gresiyle uyumlu olmalıdır. |
| Fan ve pompa, orta sıcaklık | NLGI 2, lityum kompleks | Sıcak hava akışı yağlayıcıyı çabuk bozabilir. |
| Konveyör, ağır yük, darbe | NLGI 2, EP katkılı lityum kompleks | Katı yağlayıcı katkı (MoS₂ gibi) bazı durumlarda eklenir. |
| Araç, römork, iş makinesi tekerlek rulmanı | NLGI 2 (bazen 3), EP lityum kompleks | Üreticinin NLGI sınıfı ve sıcaklık gereksinimine bakın. |
| Yüksek sıcaklık (fırın, kurutma, 150 °C üzeri) | Yüksek sıcaklık gresi (poliüre, sentetik, özel kompleks) | Sıkça yeniden gresleme gerekir. |
| Dikey monteli rulman, yüksek devir | NLGI 3 | Sert gres rulmandan akıp gitmez. |
| Islak, yıkamalı ortam | Suya dayanıklı lityum kompleks veya kalsiyum bazlı gres | Su yıkamasına dirençli olmalı. |
Nelere dikkat edilmeli?
Gres uyumu. Farklı sabun tiplerine sahip gresler birbiriyle karıştığında yumuşayabilir veya sertleşebilir ve yağlama kaybı yaşanabilir. Örneğin poliüre ve lityum gresler uyumsuz olabilir. Gres tipini değiştirirken rulmanı mümkün olduğunca eski gresten arındırın veya uyumluluk tablosuna bakın. Mümkünse tek tip gresle devam edin.
Elektrik motorlarında dikkat. Motor rulmanlarında özellikle poliüre esaslı gres kullanılan fabrika dolumları yaygındır. Bu gresin üzerine uyumsuz bir gres sıkılırsa sorun çıkabilir. Motor üreticisinin gres tipini ve miktarını plaka veya kılavuzdan kontrol edin.
Sıcaklık. Gres ömrü sıcaklıkla hızla kısalır. Genel kabul gören bir kurala göre rulman çalışma sıcaklığı her 15 °C arttığında gres ömrü kabaca yarıya iner. Yüksek sıcaklık uygulamalarında hem gres tipini hem de gresleme aralığını buna göre ayarlayın.
Aşırı gresleme. "Çok gres iyidir" yanlış bir inançtır. Rulman boşluğunun fazlasını doldurmak gres sürtünmesini ve ısıyı artırır, rulman erken arızalanır, motorlarda gres sargılara kaçar. Rulman yuvasının yaklaşık üçte biri ile yarısını dolduracak miktar çoğu uygulamada yeterlidir; kesin miktar için rulman ve makine üreticisinin hesabı kullanılır.
Temizlik. Gres nipelini ve gres tabancasının ucunu gresleme öncesi silin. Kirli bir uç, rulmana toz ve parçacık taşır.
Yük ve titreşim. Ağır yük, darbe ve titreşimde EP katkılı gres daha uygundur. Hafif yüklü yüksek devirli rulmanlarda ise EP katkılı ve çok koyu gres gereksiz sürtünme yaratabilir; düşük sürtünmeli, daha ince baz yağlı gres tercih edilir.
Kesin seçim için ekipman/araç kılavuzundaki yağ sınıfını esas alın.
Ne sıklıkla değiştirilir / kontrol edilir?
Gresleme aralığı; rulman tipi, devir, sıcaklık ve ortama göre değişir. Genel uygulamada, normal koşuldaki elektrik motorları ve fanlarda 3 ila 12 ay aralıkla gresleme yapılır; sürekli çalışan, sıcak veya tozlu ortamda bu süre haftalara kadar kısalır. Konveyör ve tekerlek rulmanlarında yüke ve temizlik koşuluna göre aylık veya daha sık gresleme gerekebilir. Kesin aralık için rulman üreticisinin hesabı ve makine kılavuzu esas alınmalıdır.
- Gres tabancasıyla yavaş ve kontrollü gresleyin; basınçla fazla doldurmayın.
- Greslemeyi mümkünse makine çalışırken, ama güvenlik kurallarına uyarak yapın; eski gres çıkış deliğinden dışarı itilsin.
- Rulman sıcaklığını ve gürültüsünü izleyin; ani artış arıza belirtisidir.
- Gresin rengini ve içindeki metal tozunu kontrol edin.
- Greslenen noktaları ve miktarı bir bakım kaydına yazın.
Sık Sorulan Sorular
Rulman için NLGI 2 mi 3 mü seçilmeli?
Çoğu rulman uygulamasında NLGI 2 yeterlidir ve standarttır. NLGI 3, dikey montajda, yüksek devirli motorlarda veya gresin sızmaya meyilli olduğu yerlerde tercih edilir. Üretici belirtiyorsa onun sınıfını kullanın.
Lityum ve lityum kompleks gres arasındaki fark nedir?
Lityum gres genel amaçlı ve ekonomiktir; lityum kompleks gres ise daha yüksek sıcaklığa ve yüke dayanır, su direnci de daha iyidir. Ağır hizmet veya sıcak ortamda lityum kompleks tercih edilir. İkisi çoğu zaman uyumludur, yine de karışım öncesi uyumluluğu doğrulayın.
Rulmana ne kadar gres basılmalı?
Aşırı gres rulmanı ısıtır. Genel yaklaşım, rulman boşluğunun yaklaşık yarısını, yuva boşluğunun ise üçte birini doldurmaktır. Gres tabancasını belirli sayıda basmak için rulman üreticisinin miktar formülünü kullanın; kesin miktar yine üreticiye bağlıdır.
Farklı gresleri karıştırabilir miyim?
Mümkünse karıştırmayın. Farklı sabun tipleri uyumsuz olabilir ve gresin kıvamı bozulur. Aynı sabun tipi ve benzer baz yağ ile çoğunlukla sorun olmaz, ancak emin değilseniz rulmanı temizleyip yeni gresle doldurun veya uyumluluk tablosuna başvurun.
Yüksek sıcaklıkta hangi gres kullanılır?
Yaklaşık 150 °C üzerindeki sıcaklıklarda lityum kompleks sınırına yaklaşır; poliüre, sentetik veya özel yüksek sıcaklık gresleri tercih edilir. Sıcaklık arttıkça gresleme aralığı kısalır. Kesin ürün seçimi için sıcaklık, devir ve rulman tipi bilgilerini tedarikçinizle paylaşın.
