Hangi yağ kullanılır?
Transformatörlerde kullanılan trafo yağı (izolasyon yağı) iki temel görev yapar: sargılar ve nüve arasında elektriksel yalıtım sağlar ve çalışma sırasında oluşan ısıyı soğutucu kanatçıklara taşır. Yağın ayrıca kâğıt izolasyonu koruması ve oksidasyona dayanıklı olması gerekir.
Trafo yağları için en yaygın standart IEC 60296'dır. Yağlar inhibitörlü (oksidasyon önleyici katkılı) ve inhibitörsüz olarak sınıflandırılır. Transformatör üreticisinin veya işletmenin belirttiği sınıf kullanılmalıdır.
İlgili ürünleri Trafo kategorilerinde inceleyebilirsiniz.
Seçim tablosu
| Özellik | Neden önemli? | Not |
|---|---|---|
| Dielektrik dayanım (kırılma gerilimi) | Elektriksel yalıtımı gösterir | Nem ve partikül değeri düşürür. |
| Su içeriği | Nem yalıtımı zayıflatır | Yağ analiziyle izlenir. |
| Oksidasyon dayanımı | Yağ ömrünü belirler | İnhibitörlü yağlar daha uzun dayanır. |
| Çözünmüş gaz analizi (DGA) | İç arızaları erken gösterir | Periyodik yapılır. |
| Asit sayısı ve renk | Yaşlanmayı gösterir | Artış değişim/arıtma ihtiyacı demektir. |
Nelere dikkat edilmeli?
- Nem: Dolum ve tamamlama sırasında yağın neme maruz kalmaması gerekir; kapalı ve kuru ekipman kullanın.
- Karıştırma: Farklı tip ve inhibitör içeriğindeki yağları karıştırmadan önce uyumluluk kontrol edilmelidir.
- Yetkili işlem: Trafo yağ işlemleri enerji kesilmeden ve yetkili personel olmadan yapılmamalıdır.
- Atık: Kullanılmış trafo yağı tehlikeli atıktır; yetkili firmalara teslim edilmelidir.
Ne sıklıkla test edilir?
Trafo yağının dielektrik dayanımı, su içeriği, asit sayısı ve çözünmüş gaz analizi işletmenin bakım planına göre periyodik olarak ölçülür. Sonuçlar yağın arıtılmasına veya değiştirilmesine karar vermek için kullanılır.
Önemli: Kesin seçim için ekipmanınızın kullanım kılavuzunda veya üretici bakım talimatında yazan yağ sınıfını esas alın.
Sık Sorulan Sorular
Trafo yağı ne işe yarar?
Sargılar arasında elektriksel yalıtım sağlar ve oluşan ısıyı uzaklaştırarak transformatörü soğutur.
İnhibitörlü trafo yağı ne demek?
Oksidasyonu yavaşlatan katkılar içeren yağdır; daha uzun ömür ve kararlılık sağlar.
Trafo yağı ne zaman değiştirilir?
Belirli bir süreye göre değil, yağ testlerinin sonuçlarına göre arıtma veya değişim kararı verilir.
Trafo yağına nem girerse ne olur?
Dielektrik dayanım düşer ve yalıtım arızası riski artar; yağ kurutma işlemine tabi tutulabilir.
