Hangi yağ kullanılır?
Buhar, gaz ve hidroelektrik türbinlerinde çoğunlukla ISO VG 32 veya ISO VG 46 viskozitesinde, pas ve oksidasyon önleyici katkılı (R&O) türbin yağı kullanılır. Dişli kutulu türbinlerde veya bazı hidro türbinlerde ISO VG 68 ve üzeri istenebilir. Türbin yağları için yaygın şartnameler DIN 51515 ve ISO 8068'dir.
Türbin yağı yatakları yağlar, ısıyı uzaklaştırır ve çoğu zaman regülasyon (kontrol) sisteminde hidrolik sıvı olarak da çalışır. Sistem sürekli çalıştığı ve yağ yıllarca değiştirilmediği için en önemli özellikler oksidasyon dayanımı, suyu hızla ayırması, havayı bırakması ve köpük yapmamasıdır. Aynı özellikler nedeniyle türbin yağları kompresör, pompa ve fan yataklarında sirkülasyon yağı olarak da kullanılır.
Ürünleri türbin yağları ve sirkülasyon yağları kategorilerinde bulabilirsiniz.
Seçim tablosu
| Uygulama | Genellikle istenen yağ | Not |
|---|---|---|
| Buhar türbini (doğrudan tahrikli) | R&O türbin yağı, ISO VG 32 veya 46 | Su ayırma özelliği çok önemlidir. |
| Gaz türbini | Yüksek sıcaklık dayanımlı türbin yağı, ISO VG 32 veya 46 | Yataklarda yüksek sıcaklık görülür. |
| Dişli kutulu türbin | EP katkılı türbin yağı, ISO VG 46 veya 68 | Dişli için yük taşıma kapasitesi gerekir. |
| Hidroelektrik türbin | Türbin yağı, ISO VG 46, 68 veya üzeri | Yatak tipine ve üreticiye göre seçilir. |
| Kompresör, pompa, fan yatakları (sirkülasyon) | Türbin veya sirkülasyon yağı, ISO VG 32–100 | Ekipman üreticisinin viskozitesine uyun. |
Nelere dikkat edilmeli?
- Su: Buhar kaçakları ve yoğuşma ile yağa su karışır. Su ayırma özelliği zayıflamış yağ pas ve korozyona yol açar; tanktaki suyu düzenli olarak boşaltın.
- Temizlik: Regülasyon valfleri kirliliğe çok hassastır. Filtrasyon ve yağ temizliği (ISO 4406 sınıfı) düzenli takip edilmelidir.
- Karıştırma: Farklı marka ve tip türbin yağları birbirine karıştığında köpük ve hava bırakma özellikleri bozulabilir. Takviye için aynı yağı kullanın.
- Vernik: Uzun süre çalışan yağlarda oluşan vernik birikintileri valflerin takılmasına yol açabilir; yağ analizinde bu da izlenmelidir.
Ne sıklıkla kontrol edilir?
Türbin yağları doğru bakımla uzun yıllar kullanılabilir; değişim zamanı sabit bir süreyle değil, yağ analiziyle belirlenir. Yaygın uygulamada viskozite, asit sayısı, su miktarı, temizlik sınıfı, köpük ve oksidasyon dayanımı periyodik olarak ölçülür. Analiz sonuçları sınır değerleri aştığında yağ yenilenir veya kısmen takviye edilir.
Önemli: Kesin seçim için ekipmanınızın kullanım kılavuzunda veya üretici bakım talimatında yazan yağ sınıfını esas alın.
Sık Sorulan Sorular
Türbin yağı nedir?
Türbin yağı, yüksek kaliteli baz yağdan pas ve oksidasyon önleyicilerle hazırlanan, suyu ve havayı hızla ayıran, uzun ömürlü bir sirkülasyon yağıdır. Türbin yataklarını yağlar ve kontrol sisteminde hidrolik sıvı olarak çalışır.
Türbin yağı yerine hidrolik yağı kullanılır mı?
Genellikle önerilmez. Hidrolik yağlarındaki aşınma önleyici katkılar türbin şartnamelerindeki su ayırma ve oksidasyon gereksinimlerini karşılamayabilir. Üreticinin istediği şartnameyi kullanın.
Türbin yağı ne zaman değiştirilir?
Belirli bir süreye göre değil, yağ analizine göre. Asit sayısı, oksidasyon dayanımı, su ve temizlik değerleri sınırları aştığında değişim planlanır.
Türbin yağı başka yerlerde kullanılır mı?
Evet. Kompresör, pompa, fan ve bazı redüktörlerin sirkülasyonlu yağlama sistemlerinde de kullanılır; ekipman üreticisinin istediği viskozite ve şartnameye uygun olmalıdır.
