Hangi yağ kullanılır?
Dikiş makinesinin içinde iğne mili, çağanoz (mekik), dişli ve kam gibi çok hızlı hareket eden, birbirine çok yakın toleranslarla çalışan parçalar bulunur. Bu parçalar için berrak, düşük viskoziteli ve leke bırakmayan bir makine yağı gerekir. Kalın yağlar mekanizmayı ağırlaştırır, motoru zorlar; bitkisel yağlar ise zamanla oksitlenip reçine gibi yapışkan bir tabaka bırakır. Yemeklik yağ, motor yağı veya genel amaçlı kalın yağlar bu yüzden dikiş makinesinde kullanılmaz.
Ev tipi dikiş makinelerinde yağlama elle yapılır. Kılavuzda gösterilen noktalara birer damla yağ damlatılır; fazlası kumaşa geçip leke yapabilir. Bazı yeni ev tipi makinelerin hareketli parçaları kendinden yağlıdır ve kullanıcının yağlaması önerilmez; bu nedenle önce kılavuza bakmak gerekir.
Sanayi tipi düz dikiş, overlok ve reçme makinelerinde ise çoğunlukla karterde bir yağ haznesi ve pompa bulunur. Bu makinelerde hangi viskozite sınıfında yağ kullanılacağı ve yağın ne sıklıkla değişeceği üreticinin talimatında yazar. Tekstil makineleri için üretilmiş, lekeyi azaltacak şekilde hazırlanmış beyaz makine yağları bu iş için kullanılan yağ grubudur.
İlgili ürünleri Tekstil kategorilerinde inceleyebilirsiniz.
Seçim tablosu
| Makine | Önerilen yağ | Not |
|---|---|---|
| Ev tipi mekanik dikiş makinesi | Berrak, ince dikiş/tekstil makine yağı | Kılavuzdaki noktalara birer damla yeterlidir. |
| Kendinden yağlı ev tipi makine | Genellikle kullanıcı yağlaması gerekmez | Kılavuz izin vermiyorsa yağ damlatmayın. |
| Sanayi tipi düz dikiş makinesi | Üreticinin istediği viskozitede tekstil makine yağı | Hazne seviyesi gösterge camından kontrol edilir. |
| Overlok ve reçme makinesi | Üreticinin istediği viskozitede tekstil makine yağı | Yüksek devirde yağ seviyesi ve temizliği önemlidir. |
| Kumaş lekesi riski yüksek işler | Leke bırakmayan beyaz makine yağı | Açık renk kumaşta önce deneme dikişi yapın. |
Nasıl yağlanır?
- Makineyi kapatın ve fişini çekin; iğneyi ve ayağı çıkarın.
- İğne plakasını ve mekik kapağını sökerek biriken hav ve iplik artıklarını küçük bir fırçayla temizleyin.
- Kılavuzda gösterilen yağlama noktalarına birer damla yağ damlatın; çağanozun dönen yatağı genellikle bu noktalardan biridir.
- Volanı elle birkaç tur çevirerek yağın parçalara dağılmasını sağlayın.
- Taşan yağı temiz, tüy bırakmayan bir bezle silin.
- Asıl işe geçmeden önce bir parça artık kumaş üzerinde deneme dikişi yaparak fazla yağın kumaşa geçmesini önleyin.
Nelere dikkat edilmeli?
- Hav temizliği: Yağlamadan önce mutlaka hav temizliği yapın; yağ ile karışan hav, parçalar arasında keçeleşip makineyi ağırlaştırır.
- Az yağ: Ev tipi makinelerde bol yağ daha iyi değildir; fazla yağ kumaşı lekeler ve toz tutar.
- Yanlış yağ: Bitkisel yağ, motor yağı veya kalın genel amaçlı yağlar kullanmayın; zamanla yapışkan tabaka bırakırlar.
- Sprey yağlayıcılar: Çok amaçlı sprey ürünler kalıcı bir dikiş makinesi yağının yerini tutmaz; kılavuz önermiyorsa kullanmayın.
- Sanayi makinesi yağ seviyesi: Hazne seviyesi alt çizginin altına inmemeli; kirlenmiş veya koyulaşmış yağ talimata göre değiştirilmelidir.
Ne sıklıkla yağlanır?
Ev tipi makinelerde yağlama sıklığı kullanım yoğunluğuna bağlıdır; kılavuz genellikle belirli bir dikiş süresinden sonra veya makine sesi sertleştiğinde yağlamayı önerir. Uzun süre kullanılmayan bir makineyi tekrar çalıştırmadan önce temizleyip yağlamak iyi bir alışkanlıktır. Sanayi tipi makinelerde yağ seviyesi günlük kontrol edilir; yağ değişim aralığı, ilk çalışma döneminden sonraki ilk değişim dahil, üreticinin bakım talimatında yer alır.
Önemli: Kesin seçim için ekipmanınızın kullanım kılavuzunda veya üretici bakım talimatında yazan yağ sınıfını esas alın.
Sık Sorulan Sorular
Dikiş makinesine zeytinyağı veya ayçiçek yağı konur mu?
Konmaz. Bitkisel yağlar zamanla oksitlenip yapışkan bir tabaka oluşturur, mekanizmayı ağırlaştırır ve kumaşı lekeleyebilir.
Dikiş makinesine motor yağı konur mu?
Önerilmez. Motor yağı dikiş makinesi için gereğinden kalın ve koyu renklidir; kumaşta leke bırakabilir ve hızlı parçaları zorlar.
Dikiş makinesi yağı hangi viskozitede olmalı?
Dikiş makineleri düşük viskoziteli, berrak yağ ister. Sanayi tipi makinelerde istenen viskozite sınıfı üreticinin kılavuzunda yazar; seçimi bu bilgiye göre yapın.
Makinemden neden ses geliyor?
Kuru kalmış yağlama noktaları, birikmiş hav veya iplik artıkları ya da eğrilmiş bir iğne ses yapabilir. Önce temizlik ve yağlama yapın; ses devam ederse servise başvurun.
Yağladıktan sonra kumaşta leke oluşuyor, ne yapmalıyım?
Fazla yağ damlatılmış olabilir. Taşan yağı silin ve birkaç deneme dikişini artık kumaşta yaparak fazlanın alınmasını sağlayın.
Uzun süre kullanılmamış makine nasıl çalıştırılır?
Önce hav ve tozu temizleyin, kılavuzdaki noktaları yağlayın ve volanı elle çevirerek mekanizmanın serbestçe döndüğünü kontrol edin. Eski yağ yapışkanlaşmışsa makinenin servis tarafından temizlenmesi gerekebilir.
Overlok makinesi ne sıklıkla yağlanır?
Haznesi olan overlok makinelerinde yağ seviyesi düzenli kontrol edilir, değişim üreticinin talimatına göre yapılır. Ev tipi overloklarda kılavuzdaki yağlama noktaları ve sıklık esas alınır.
