Yağ seviyesi düşük kalırsa motorun zarar göreceğini herkes bilir. Daha az bilinen, fazla yağın da motor için sorun olduğudur. Servisteki hatalı dolum, "biraz fazla olsun" düşüncesiyle yapılan tamamlama veya yanlış zamanda okunan yağ çubuğu, karterde gerekenden fazla yağ birikmesine yol açabilir. Bu yazıda fazla motor yağının neden zararlı olduğunu, belirtilerini, seviyenin doğru nasıl ölçüleceğini ve fazlanın nasıl alınacağını anlatıyoruz.
Yağ çubuğundaki iki işaret ne anlama gelir?
Yağ çubuğunda alt (minimum) ve üst (maksimum) olmak üzere iki işaret bulunur. Motor, yağ seviyesi bu iki işaretin arasında olduğunda doğru çalışacak şekilde tasarlanmıştır. İki işaret arasındaki fark birçok binek araçta yaklaşık bir litreye karşılık gelir, ancak bu değer motora göre değişir; kesin bilgi kılavuzdadır. Elektronik yağ seviyesi ölçümü olan araçlarda seviye gösterge panelinden veya multimedya ekranından okunur.
Üst işaretin bir miktar altında olmak sorun değildir. Önemli olan seviyenin alt işaretin altına düşmemesi ve üst işaretin belirgin biçimde aşılmamasıdır.
Fazla yağ motora nasıl zarar verir?
Yağın köpürmesi
Karterde yağ seviyesi fazla yükselirse dönen krank mili ve biyel kolları yağın yüzeyine temas etmeye başlayabilir. Krank mili yağı çırparak içine hava karıştırır ve yağ köpürür. Köpüklü yağ, pompa tarafından düzgün basılamaz; yataklara ulaşan yağ filmi zayıflar. Yani fazla yağ, paradoks gibi görünse de yağlamanın bozulmasına yol açabilir.
Keçe ve contalarda basınç
Fazla yağ ve yükselen karter içi basınç, krank keçeleri ve contalar üzerinde ek yük oluşturabilir. Bu da zamanla sızıntılara neden olabilir.
Emme sistemine yağ taşınması
Karter havalandırma sistemi, karterdeki gazları emme manifolduna geri gönderir. Seviye fazla olduğunda bu gazlarla birlikte daha fazla yağ buharı ve damlacığı emmeye taşınır. Sonuç; artan yağ tüketimi, emme tarafında kirlenme ve turbo motorlarda intercooler hortumlarında yağlanma olabilir.
Katalitik konvertör ve partikül filtresi
Yanma odasına ulaşıp yanan yağ, katalitik konvertörde ve DPF'de kalıntı bırakır. Uzun süre devam ederse bu parçaların ömrü kısalabilir. Bu parçalar pahalı olduğu için küçük bir dolum hatası büyük bir masrafa dönüşebilir.
Fazla yağın belirtileri
- Yağ çubuğunda seviyenin üst işaretin belirgin biçimde üzerinde olması.
- Egzozdan mavimsi duman çıkması ve yanık yağ kokusu.
- Motor çevresinde yeni başlayan yağ sızıntıları.
- Yağ tüketiminin artması veya rölantide düzensizlik.
- Bazı araçlarda gösterge panelinde yağ seviyesi uyarısı.
Yağ seviyesi neden kendiliğinden yükselir?
Hiç yağ eklemediğiniz halde seviyenin yükseldiğini görüyorsanız bu durum mutlaka ciddiye alınmalıdır. En sık neden, yağın yakıtla seyrelmesidir. DPF'li dizel araçlarda filtre rejenerasyonu sırasında silindire püskürtülen ek yakıtın bir kısmı kartere geçebilir. Kısa mesafe kullanımda rejenerasyon sık yarım kalırsa yağdaki yakıt miktarı artar ve seviye yükselir. Benzinli direkt enjeksiyonlu motorlarda da kısa yolculuklarda yakıt seyrelmesi görülebilir.
Daha nadir ama daha ciddi bir neden, soğutma sıvısının yağa karışmasıdır. Bu durumda yağ açık kahverengi, krem renkli ve köpüklü bir görünüm alır, antifriz seviyesi de düşer. Silindir kapak contası veya yağ soğutucusu arızasına işaret edebileceği için araç vakit kaybetmeden servise götürülmelidir.
| Neden | Belirti | Ne yapılmalı? |
|---|---|---|
| Hatalı dolum veya fazla tamamlama | Değişimden hemen sonra yüksek seviye | Fazla yağı alın. |
| Yanlış ölçüm | Eğimli zeminde veya motor çalıştıktan hemen sonra okuma | Düz zeminde, bekleyerek tekrar ölçün. |
| Yakıtla seyrelme | Seviye zamanla yükselir, yağda yakıt kokusu | Yağı değiştirin, kullanım şeklini gözden geçirin. |
| Soğutma sıvısı karışması | Krem renkli yağ, antifriz eksilmesi | Aracı kullanmayın, servise başvurun. |
Yağ seviyesi doğru nasıl ölçülür?
- Aracı düz bir zemine park edin; yokuşta yapılan ölçüm yanıltır.
- Motoru kapatın ve yağın kartere inmesi için kılavuzda yazan süre kadar, genellikle birkaç dakika bekleyin.
- Çubuğu çekip temiz bir bezle silin, sonuna kadar yerine takın ve tekrar çıkarın.
- Seviyeyi çubuğun her iki yüzünde kontrol edin; daha düşük görünen tarafı esas alın.
- Elektronik ölçümlü araçlarda kılavuzdaki ölçüm prosedürünü uygulayın.
Fazla yağ nasıl alınır?
Seviye üst işaretin hafifçe üzerindeyse ve yeni değişim yapıldıysa bu genellikle acil bir durum değildir; ancak belirgin bir fazlalık varsa yağın alınması gerekir. Bunun için iki yol vardır. Birincisi karter tapasını kısa süreliğine gevşeterek kontrollü biçimde bir miktar yağ akıtmaktır; bu iş sıcak yağla yapıldığında yanık riski taşıdığı için dikkat ister. İkincisi yağ çubuğu kanalından yağ emme pompasıyla fazlayı çekmektir. Her iki yöntemde de az miktar alıp tekrar ölçerek ilerleyin. Alınan yağı kanalizasyona veya toprağa dökmeyin; atık yağ toplama noktalarına veya servislere teslim edin.
Seviye yakıt seyrelmesi veya soğutma sıvısı karışması nedeniyle yükseldiyse fazlayı almak sorunu çözmez. Bu durumda yağ değiştirilmeli ve asıl nedenin giderilmesi gerekir.
Sık sorulan sorular
Yarım litre fazla yağ zarar verir mi?
Motora ve karter yapısına bağlıdır. Seviye üst işaretin belirgin biçimde üzerindeyse fazlayı almak en doğrusudur. Kesin tolerans için kılavuza bakın.
Fazla yağ ile araç kullanılır mı?
Kısa bir mesafe sorun olmayabilir, ancak belirgin fazlalıkla uzun süre kullanım köpürme, sızıntı ve katalizör hasarı riskini artırır. Fazlayı en kısa sürede alın.
Yağ seviyesi neden yükselir?
En sık neden yakıtla seyrelmedir; özellikle DPF'li dizel araçlarda kısa mesafe kullanımda görülür. Krem renkli yağ ise soğutma sıvısı karışmasına işaret eder.
Yağ çubuğu sıcak motorda mı okunur?
Üreticilerin çoğu motor çalışma sıcaklığına geldikten sonra kapatılıp birkaç dakika beklenmesini önerir. Bazı araçlarda soğuk motorda ölçüm istenir; kılavuzdaki yöntemi uygulayın.
Değişimde ne kadar yağ konmalı?
Kılavuzda filtreli ve filtresiz değişim için dolum miktarı ayrı ayrı yazar. Bu miktarın biraz azıyla başlayıp çubuğa bakarak tamamlamak en güvenli yöntemdir. Değişim zamanı için motor yağı ne zaman değişir yazımıza bakabilirsiniz.
Demiryağ'da ilgili ürünler
İlgili kategoriler: 5W-30, DPF / düşük kül, 10W-40. Ürün sayfalarında viskozite ve şartname bilgilerini kontrol edebilirsiniz:
- Shell Helix HX8 5W-30
- TotalEnergies Quartz 7000 10W-40
- Liqui Moly Molygen New Generation 5W-30 DPF
- Petrol Ofisi Maxima CX 5W-30 Plus
Kesin seçim için araç/ekipman kılavuzunu esas alın. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; üretici şartnamesi her zaman önceliklidir.
